Default welcome msg!

भारुड

Share it now!
Information
Reviews
How To Use?

Regular Price: Rs123

Special Price: Rs50

भारुड

म्हटलं तर हे आहे आत्मनिवेदन. म्हटलं तर आहे अनुभवकथन. म्हटलं तर आहे प्रकट - चिंतन. म्हटलं तर आहे प्रवासी - गप्पांगण... घटना, प्रसंग, स्थळ, व्यक्ती, मतमतांतर - यांनी हे पांढऱ्यावरचं काळं सजवता आलं तसं सजवलं आहे. - राजा मंगळवेढेकर


मनोगत


आत्मचरित्र असामान्यांनीच लिहावं, चरित्रंही असामान्यांचंच लिहावं... अशी जणू रुढीच! संकेतच! आता अलिकडच्या दहा - पंधरा वर्षांत ह्या रूढीचं किंवा संकेताचं प्राबल्य कमी झालं आहे हे खरं! पण ते होतं हेही खरंच! मी, पहिल्या सहकारी साखर कारखान्याचे एक जनक पद्मश्री विखे पाटील यांचं चरित्र दहा - बारा वर्षांपूर्वी लिहायला घेतलं. तर कितीतरी मित्रांनी नवल व्यक्त केलं! त्यात आमचे समाजवादी मित्र होते. तसेच लेखकमित्रंही होते! म्हणाले, ‘एवढं साने गुरुजींचं चरित्र लिहिलंत राजाभाऊ आणि आता हे कसलं, कुणाचं चरित्र लिहीत आहात?...’ खरंच सांगतो, ज्यावेळी मला या चरित्रलेखनाविषयी प्रथम विचारण्यात आलं, त्यावेळी मी स्वतःच काहीसा गोंधळलो होतो. मी चटकन् होकार दिला नाही. विचार करायला वेळ मागून घेतला आणि मग विचार करता करता लक्षात आलं की, अमेरिकेत जर फोर्डसारख्या उद्योगपतीचं चरित्र लिहिलं जातं, तर भारतासारख्या शेतीप्रधान देशात एखाद्या कर्तबगार शेतकऱ्याचं चरित्र का लिहिलं जाऊ नये?... आणि तसं पाहिलं तर प्रत्येकालाच त्याचं चरित्र असतं. चारित्र्य असतं. काही जणांच्या बाबतीत तर चार चौघाजणांपेक्षाही वेगळं आयुष्य वाट्याला आलेलं असतं. वेगळ्या अनुभवांचं जिणं जगायला मिळालेलं असतं. प्रारब्ध, भोग, नशीब, अशा भाषेत माणसं बोलत असतात. हे वेगळंपण चरित्र - आत्मचरित्राला का म्हणून कारणीभूत होऊ नये?... मला तर वाटतं, भिकारी, हमाल, वेश्या... अशा तळागाळातल्या व्यक्तींनीसुद्धा आत्मचरित्रं लिहावीत! त्यांचीदेखील चरित्र उपलब्ध व्हावीत! नाही तरी आज दलित लेखकांनी आपली आत्मचरित्रं लिहून एका उपेक्षित जीवनाचं विलक्षण भेदक - विदारक चित्रं दाखवलंच की नाही! म्हणून मग विचार यायचा की, आपणही लिहायला हरकत नाही! तथाकथित संकेत मोडायला हरकत नाही! फार फार तर आपण ‘एका सामान्याचं आत्मचरित्र’ म्हणून लिहावं! आपण नसेल काळावर ठसा उमटविलेला. आपण देशाला, समाजाला, घराला, साहित्याला नसेल काही दिलेलं. पण देशानं, समाजानं, घरानं, साहित्यादी कलेनं आपल्याला काही निश्चितच दिलेलं आहे! हे लिहिण्यासारखं आहे की नाही? या प्रत्येकाबाबत अनुभव घेण्याची प्रत्येकाची काही तरी वेगळी वेगळी प्रक्रिया असेल की नाही? जयवंतांप्रमाणं पराजितांनाही काही सांगण्यासारखं असतं की नाही? मला वाटतं, निश्चितच असतं. आणि ते, एक धडपड म्हणून, एक मानवी जीवनाचा संघर्ष, लढा, प्रवास म्हणून तितकंच मोलाचंही असतं! मग मात्र मी आत्मचरित्र लिहिण्याचं जवळजवळ ठरवूनच टाकलं! वेळ, फुरसद मिळेल तेव्हा लिहिणार होतो. त्या दृष्टीनं विचारही करायला लागलो होतो. पण मग संकेत वगैरे धुडकावले तरी आणखी कितीतरी अडचणी दिसू लागल्या! सुरुवातीला दिलेल्या किश्शांनी आणखी अंतर्मुख केलं!... लक्षात आलं, माणसाला त्यानं धारणा केलेला मुखवटा त्याला बाजूला सारणं शक्य आहे काय! आत्मचरित्रात शंभर टक्के सत्य लिहिता येईल काय? आपल्या भल्याबुऱ्या कृतीचं समर्थन करणारा आपल्याला ‘वकील’ बाजूला करता येईल काय? आपल्या स्खलनशीलतेची, दोषांची, घोर प्रमादांची उघड कैफियत - ‘कन्फेशन’ देणं शक्य आहे काय? निखालस सत्य - निवेदन करण्याइतके आपण सत्याचे पुजारी आहोत काय?... या आणि यासारख्याच आणखी काही गोष्टींना मी ‘आत्मचरित्राची शिस्त’ असं मानतो. आणि मी स्वच्छच सांगून टाकतो की, ही शिस्त माझ्यात नाही! शिवाय आणखी एक प्रश्न मला सतावीत असतो, आणि तो आत्मचरित्राच्या संदर्भातलाच आहे. तो असा की, आत्मचरित्र लिहिण्याइतकं आपण आपल्यालाच जाणलेलं, ओळखलेलं असतं का? आपण आपल्यालाच गवसलेलो असतो का? आत्मचरित्र लिहिण्यापूर्वी आपल्याला खऱ्याखुऱ्या अर्थानं आत्मदर्शन घडलेलं असतं का?... आणि मी याही बाबतीत स्पष्टच सांगून टाकतो की, मला मी गवसलो आहे, जाणलं आहे, असं सांगणंदेखील शक्य नाही! भल्याभल्यांनादेखील असं सांगणं शक्य होत असेल काय? मी हादरूनच गेलो! आणि आत्मचरित्र लिहिण्याचा ठरवलेला घाट मोडून टाकला. पण साठवणीत तर बरचसं होतं. हे लिहावं, सांगावं असं वाटत होतं. कधीकधी मित्रमंडळीत सांगतही असे. रंगतही असे. मित्रही म्हणत असत, ‘हे लिहा हो!’ मग त्यातूनच आठवणी लिहिण्याचं ठरवलं. त्या माझ्याच, माझ्यापुरत्याच आहेत आणि नाहीतही. कारण माझ्या आठवणीत किती तरी व्यक्ती, स्थळं, घटना प्रसंग आहेत. तशी ती इतरांच्या आठवणीत असणंही शक्य आहे. आठवणी लिहायच्या ठरवल्यावर आणि त्या माझ्याच आहेत म्हटल्यावर त्याला, नाही म्हटलं तरी, आत्मनिवेदनाचं स्वरूप अपरिहार्यपणे आलं. बरं, त्या इतक्या नि विविध आहेत की त्या सविस्तर लिहिणं आलं. म्हणून पाल्हाळाचाही धोका. अनेक वेळा एखाद्या घटनेबद्दल, व्यक्तीबद्दल, स्थळाबद्दल आपल्याला काही म्हणायचं असतं; हे म्हणणं नोंदविणं आलं... असं बरचसं येणार, म्हणून मी माझ्या आत्मगत आठवणींना ‘भारुड’ असंच नाव ठेवलं आहे! कुणी हे वाचलंच आणि म्हणालंच की, ‘काय भारुड लावलंय?’ तर माझं भारुडही धन्य होईल! ‘विशाखा’. मासिकातल्या पहिल्याच लेखापासून मी सुरुवातीला म्हटलेलं आहे, ‘नमनाचं थेंबभर तेल’ भारुडापूर्वी दिवटीवर घातलेलं आहे : म्हटलं तर हे आहे आत्मनिवेदन. म्हटलं तर आहे अनुभवकथन. म्हटलं तर आहे प्रकट - चिंतन. म्हटलं तर आहे प्रवासी - गप्पांगण... घटना, प्रसंग, स्थळ, व्यक्ती, मतमतांतर - यांनी हे पांढऱ्यावरचं काळं सजवता आलं तसं सजवलं आहे. आणि म्हणूनच आत्मचरित्राच्या दंडानं ह्याचं मोजमाप कुणी, कृपया काढू नये. मी आपला गप्पागोष्टीत रमणारा आणि आठवणींच्या गुऱ्हाळात गुंगणारा गोष्टीवेल्हाळ माणूस. अशा माणसानं ‘भारुड’च लावलेलं बरं!


- राजा मंगळवेढेकर

Product Attachments

View FileBharud-RajaMangalvedhekar    Size: (631.04 KB)

Additional Information

Product Name In English Bharud
प्रकाशक / Publisher सृजन ड्रीम्स प्रा. लि
Book Format Adaptive

Regular Price: Rs123

Special Price: Rs50

Write Your Own Review

Only registered users can write reviews. Please, log in or register

On Web


Register with your email, password and other details.

 

Go to the store and select the product you want to purchase or  click on this link and you will be redirected to the cart page.

 

Click on "Add To Cart" button and complete the purchase process. You can pay thru Credit / Debit card or internet banking.

 

After purchasing your product will be added to "My Shelf". If you have Rented the book then it will be added to "My Library" section. You can access these products by log-in to your account. Just log-in to your account by providing your user id (eMail id) and password. Go to "My Shelf". All your products will be available here. Click on any book and browser based reader will open it for reading. Please note you will need internet connection. However you can download this book on your mobile using our reader App and read it off-line.

 

All rented books and books taken from Library package will appear in "My Library" section.

 

On App


Android : Download the eSrujan app from Google Play Store. Its Free. You have to provide your log-in details first time. After log-in all books from your "My Shelf" section will appear. You can download the book and then you can read any time. Please note that internet is required only for downloading the book

App is compatible with Android version 4.2 and above

iOS : Currently our reader App is not available on iOS. However we will be releasing it very soon.

 

Book Format: There are two types of book formats. "Adaptive" and "Fixed Layout". Most of the books are available in Adaptive formats. However for few books we had no option but to keep it in Fixed-Layout.


For adaptive books, an App will allow you to  change the font size easily. The entire book text will be adjusted automatically and fit into screen size. There is no need to scroll the screen even with larger font size selection.


For Fixed-layout books, you may need to "pinch" to increase the font. This may need to scroll screen horizontally based on your screen size.

 

Note: Please note that all rented books and books from library package will disappear from shelf after validity period.

Product Tags

Use spaces to separate tags. Use single quotes (') for phrases.

Newsletter